You are here

Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16 маусымдағы № 126 Заңы

Қазақстан Республикасында мүгедектiгi бойынша, асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша және жасына байланысты берiлетiн мемлекеттiк әлеуметтiк жәрдемақылар туралы

Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16 маусымдағы № 126 Заңы

 МАЗМҰНЫ

      Ескерту. Мәтiнде "тарау" деген сөздiң алдындағы "I - V" деген цифрлар тиiсiнше "1 - 5" деген цифрлармен ауыстырылды - Қазақстан Республикасының 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңымен, бүкiл мәтiн бойынша "16 жасқа", "18 жасқа", "18 жастан", "23 жастан" деген сөздер тиiсiнше "он алты жасқа", "он сегiз жасқа", "он сегiз жастан", "жиырма үш жастан" деген сөздермен, "I", "II", "III" деген цифрлар тиiсiнше "бiрiншi", "екiншi", "үшiншi" деген сөздермен ауыстырылды - 2004.12.31. N 28 Заңымен (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi).

1 тарау. Жалпы ережелер

      1-бап. Азаматтардың мемлекеттiк әлеуметтiк жәрдемақылар
              алуға құқығы

      1. Қазақстан Республикасы азаматтарының осы Заңда және Қазақстан Республикасының оған сәйкес қабылданған өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнде көзделген негiздерде және тәртiппен мүгедектiгi бойынша, асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша және жасына байланысты мемлекеттiк әлеуметтiк жәрдемақылар алуға құқығы бар.

      2. Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын шетелдiк азаматтар мен азаматтығы жоқ адамдар Қазақстан Республикасының азаматтарымен бiрдей мемлекеттiк әлеуметтiк жәрдемақы алу құқығын пайдаланады.

      3. Бiр мезгiлде әртүрлi мемлекеттiк әлеуметтiк жәрдемақылар алуға құқығы бар адамдарға олардың тыңдауы бойынша бiр жәрдемақы тағайындалады.

      4. Мемлекеттiк базалық әлеуметтiк жәрдемақылар (бұдан әрi - жәрдемақылар) - бюджет қаражаты есебiнен жүзеге асырылатын, азаматтарға мүгедектiк туындаған, асыраушысынан айырылған кезде және жасына байланысты берiлетiн ай сайынғы ақшалай төлемдер.
      Ескерту. 1-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының 1999.11.16. N 482 , 2005.12.15. N 101 (2006 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңдарымен.

       1-1-бап. Халықты әлеуметтiк қорғау саласындағы органдар

      1. Орталық атқарушы орган - халықты әлеуметтiк қорғау саласында реттеудi жүзеге асыратын мемлекеттiк орган.

      2. Уәкiлеттi ұйым (бұдан әрi - Орталық) - осы Заңның шарттары бойынша функцияларды жүзеге асыруға Қазақстан Республикасының Yкiметi уәкiлеттiк берген заңды тұлға.

      3. Жәрдемақы төлеу жөнiндегi уәкiлеттi орган - Орталықтың аумақтық бөлiмшелерi.

      4. Жәрдемақы тағайындау жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк орган - уәкiлеттi мемлекеттiк органның аумақтық бөлiмшелерi.
      Ескерту. 1-1-баппен толықтырылды - Қазақстан Республикасының 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi), өзгерту енгiзiлдi - 2006.07.04. N 148 (қолданысқа енгiзiлу тәртiбiн 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

      2-бап. Жәрдемақылар төлеуге арналған қаражат

      Осы Заңға сәйкес жәрдемақылар төлеу бюджет қаражаты есебiнен жүзеге асырылады.
      Ескерту. 2-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңымен.

      3-бап. Жәрдемақылар тағайындау тәртiбi

      1. Жәрдемақылар тағайындау үшiн өтiнiш жасау жәрдемақыға құқығы пайда болғаннан кейiн, қандай да бiр мерзiммен шектелмей кез келген уақытта жүзеге асырылуы мүмкiн.

      2. Жәрдемақы тағайындау туралы өтiнiш жәрдемақыға құқығы бар адамның тұрғылықты жерi бойынша жәрдемақы төлеу жөнiндегi уәкiлеттi органға берiледi, оған тiзбесiн Қазақстан Республикасының Үкiметi бекiтетiн құжаттар қоса тiркеледi.

      3. Азаматтарға жәрдемақы тағайындауды Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлеген тәртiппен жәрдемақы тағайындау жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк орган жүргiзедi.

      4. Жәрдемақы тағайындау үшiн құжаттарды қарау өтiнiш берiлген күннен бастап он жұмыс күнiнен аспауға тиiс.
      Жәрдемақы төлеу жөнiндегi уәкiлеттi орган тиiстi шешiм шығарылғаннан кейiн бес жұмыс күнiнен кешiктiрмей ол туралы өтiнiш берушiге хабарлайды.
      Жәрдемақы тағайындаудан бас тартылған жағдайда жәрдемақы тағайындау жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк орган бас тарту себебiн жазбаша дәлелдеп, өтiнiш берушiге құжаттарын қайтаруға мiндеттi.

      5. Жәрдемақы тағайындау жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк органның шешiмiне сот тәртiбiмен шағым жасалуы мүмкiн.
      Ескерту. 3-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi), 2006.07.04. N 148 (қолданысқа енгiзiлу тәртiбiн 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

      4-бап. Жәрдемақының бiр түрiн екiншiсiне ауыстыру

      Жәрдемақының бiр түрiн екiншiсiне ауыстыру жәрдемақы алушы адамның жәрдемақы тағайындау жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк органға барлық қажеттi құжаттарымен қоса өтiнiш берген күннен бастап жүргiзiледi.

      Жәрдемақының бiр түрiнен екiншiсiне ауыстыру туралы өтiнiш беру, құжаттарды қарау, шешiм қабылдау тәртiбi, сондай-ақ осындай жәрдемақыны төлеу осы Заңның 3-бабының 2 - 5-тармақтарына сәйкес жүргiзiледi.
      Ескерту. 4-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңымен.

      5-бап. Жәрдемақылар тағайындау мерзiмi

      1. Жасына байланысты жәрдемақы сондай жәрдемақы тағайындауға өтiнiш берiлген күннен бастап тағайындалады.

      2. Мүгедектiгi бойынша жәрдемақы мүгедектiгi белгiленген күннен бастап, бiрақ оны тағайындауға өтiнiш берген күнге дейiн әрi кеткенде 3 айдан аспайтын мерзiм үшiн тағайындалады.

      3. Асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша жәрдемақылар жәрдемақыға құқығы пайда болған күннен бастап тағайындалады, бiрақ барлық қажеттi құжаттармен жәрдемақыға тағайындауға өтiнiш берiлген күнге дейiн әрi кеткенде 12 айдан аспайтын мерзiм үшiн.

      4. Жәрдемақы төлеу жөнiндегi уәкiлеттi органның өтiнiштi барлық қажеттi құжаттармен бiрге қабылдаған күнi жәрдемақы тағайындау үшiн өтiнiш берiлген күн болып есептеледi.
      Ескерту. 5-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңымен.

       6-бап. Жәрдемақыларды төлеу тәртiбi

      1. Жәрдемақы төлеу ағымдағы ай үшiн жүргiзiледi. Жәрдемақы алушы қайтыс болған жағдайда жәрдемақы қайтыс болған айына қоса төленедi.

      2. Алушы уақытында талап етпеген жәрдемақылардың есептелген сомасы өткен уақыт үшiн, бiрақ оларды алу үшiн өтiнiш беру алдындағы 3 жылдан аспайтын уақытқа төленедi.

      3. Жәрдемақы тағайындау және төлеу жөнiндегi уәкiлеттi органдардың кiнәсi бойынша уақытында алынбаған жәрдемақылар сомасы қандай да бiр мерзiммен шектелмей, өткен уақыт үшiн бiр мезгiлде төленедi.

      3-1. Мемлекеттiк әлеуметтiк жәрдемақыларды алушы қайтыс болған жағдайда отбасы мүшелерiне не жерлеудi жүзеге асырған адамға он бес еселенген айлық есептiк көрсеткiш мөлшерiнде жерлеуге арналған бiржолғы төлем төленедi.

      4. Жәрдемақы төлеу Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлеген тәртiппен жүзеге асырылады.
      Ескерту. 3-1-тармақпен толықтырылды - Қазақстан Республикасының 1999.04.05. N 366 , өзгерiс енгiзiлдi - 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi), 2006.07.04. N 148 (қолданысқа енгiзiлу тәртiбiн 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

      7-бап. Жәрдемақылардан ұстап қалу

      1. Жәрдемақылардан ұстап қалу атқару iсi тәртiбiмен жүргiзiлуi мүмкiн.

      2. Жәрдемақыдан ұстап қалу төленуге тиiстi сомадан жүргiзiледi.

      3. Жәрдемақыдан төленуге тиiстi соманың 25 процентiнен артық ұстап қалуға болмайды.

      4. Жәрдемақыны тағайындайтын және төлейтiн органның кiнәсi бойынша жәрдемақы түрiнде артық төленген сомалар ұстап қалуға жатпайды.

2 тарау. Мүгедектiгi бойынша жәрдемақы

      8-бап. Жәрдемақы тағайындау шарттары

      1. Мүгедектiгi бойынша жәрдемақылар мүгедектiкке душар болған жағдайда жәрдемақыға өтiнiш жасалған уақытта жұмыстың тоқтатылғанына немесе жалғасуына қарамастан тағайындалады.

      2. Мүгедектiгi бойынша жәрдемақылар қашан болғанына - жұмыс немесе қызмет кезiнде, жұмысқа кiрiскенге дейiн немесе жұмысты тоқтатқаннан кейiн болғанына қарамастан тағайындалады.

      3. Мүгедек адамға зейнетақы төлеу тағайындалған кезде мүгедектiгi бойынша жәрдемақы төлеу тоқтатылады немесе осы Заңның 12-бабының 5-тармағына сәйкес Орталық пен жинақтаушы зейнетақы қорларынан алатын зейнетақы төлемдерiнiң мөлшерi ескерiле отырып қайта қаралады.

      4. Зейнетақы төлемдерiн алуға құқық беретiн жасқа жеткен мүгедек адамдарды қайта куәландыру олардың өтiнiшi бойынша ғана жүргiзiледi.
      Ескерту. 8-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңымен.

       9-бап. Мүгедектiк топтары

      Тiршiлiк ету әрекетiнiң шектелу, оның iшiнде еңбекке қабiлетiн жоғалту дәрежесiне қарай мүгедектiк үш топқа бөлiнедi.

      Мүгедектiктiң себептерiн, топтарын, еңбекке қабiлетiн жоғалту дәрежесiн, сондай-ақ мүгедек болған уақытты жәрдемақы тағайындау жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк орган анықтайды .

      Мүгедектiктi куәландыру, оның себептерiн, топтарын және еңбекке қабiлетiн жоғалту дәрежесiн анықтау ережесiн Қазақстан Pecпубликасының заңнамасына сәйкес, денсаулық сақтау саласындағы уәкiлеттi органмен келiсiм бойынша орталық атқарушы орган әзiрлейдi.
      Ескерту. 9-бап жаңа редакцияда - Қазақстан Республикасының 2002.03.21. N 308 , өзгерiс енгiзiлдi - 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi), 2006.07.04. N 148 (қолданысқа енгiзiлу тәртiбiн 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

      10-бап. Мүгедектiгi бойынша жәрдемақы тағайындау мерзiмi

      1. Мүгедектiгi бойынша жәрдемақы мүгедектiктiң жәрдемақы тағайындау жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк орган белгiлеген бүкiл кезеңiне тағайындалады.

      2. Мүгедектiк тобы өзгерген жағдайда жаңа мөлшерде жәрдемақы төлеу мүгедектiк тобы өзгерген күннен бастап жүзеге асырылады.
      Қайта куәландырылушы еңбекке қабiлеттi деп танылған жағдайда жәрдемақы еңбекке қабiлеттi деп танылған күнге дейiн төленедi.

      3. Егер мүгедек адам қайта куәландыруға ол үшiн тағайындалған мерзiмде жәрдемақы тағайындау жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк органға келмесе, оған жәрдемақы төлеу тоқтатыла тұрады, ал ол мүгедек деп қайта танылған жағдайда тоқтатылған күннен бастап, бiрақ бiр айдан аспайтын мерзiм үшiн қайта басталады.

      Дәлелдi себептер бойынша қайта куәландыру мерзiмiн өткiзiп алған жағдайда жәрдемақы төлеу, төлем тоқтатылған күннен бастап, егер жәрдемақы тағайындау жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк орган оны осы кезең үшiн мүгедек деп таныса, қайта куәландырылған күнге дейiн, бiрақ әрi кеткенде 3 жылдан аспайтын мерзiм үшiн жүргiзiледi. Бұл ретте, егер қайта куәландыру кезiнде мүгедек адам мүгедектiктiң басқа (неғұрлым жоғары немесе неғұрлым төмен) тобына ауыстырылса, аталған уақыт үшiн жәрдемақы бұрынғы топ бойынша төленедi.

      Егер жалпы аурудың салдарынан еңбек қабiлетiн жоғалтқан мүгедекке жәрдемақы төлеу еңбек қабiлетiнiң қалпына келуi себептi тоқтатылса немесе ол қайта куәландыруға дәлелдi себепсiз келмеуiнiң салдарынан жәрдемақы алмаса, оны кейiннен мүгедек деп таныған жағдайда бұрын тағайындалған жәрдемақыны төлеу, жәрдемақы төлеу тоқтатылғаннан кейiн 5 жылдан аспайтын уақыт өткен жағдайда, мүгедектiк анықталған күннен бастап жаңартылады. Егер 5 жылдан астам уақыт өтсе, жәрдемақы жалпы негiздерде қайта тағайындалады.
      Ескерту. 10-бап жаңа редакцияда - Қазақстан Республикасының
2002.03.21. N 308 , өзгерiс енгiзiлдi - 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңдарымен.

      11-бап. Мүгедектiгi бойынша жәрдемақыға құқығы бар
               мүгедектердiң санаттары

      Мүгедектiгi бойынша жәрдемақыға құқығы бар мүгедектерге:

      1) жалпы аурулардан, еңбекте мертiгуден, кәсiби аурулардан мүгедек болғандар, он алты жасқа дейiнгi мүгедек балалар, он алтыдан он сегiз жасқа дейiнгi бiрiншi, екiншi, үшiншi топтағы мүгедек балалар;

      1-1) бала кезiнен мүгедектер;

      2) мүгедектiкке әскери қызметтен өту кезiнде алған жарақаттың, контузияның, мертiгудiң, аурудың салдарынан душар болған мерзiмдi қызметтегi әскери қызметшiлер қатарынан шыққан мүгедектер, азаматтық немесе әскери мақсаттағы ядролық объектiлердегi авариялардың зардаптарын жою кезiнде не ядролық объектiлердегi авариялық жағдайлар салдарынан мүгедек болған адамдар;

      3) әскери қызмет мiндеттерiн (қызмет мiндеттерiн) атқаруға байланысты емес жазатайым жағдайдың салдарынан болған мертiгу не әскери және қызмет борышын орындауға байланысты емес ауру салдарынан мүгедектiкке душар болған жағдайда әскери қызметшiлер (мерзiмдi қызметтегi әскери қызметшiлердi қоспағанда), Қазақстан Республикасының iшкi iстер органдары мен бұрынғы Мемлекеттiк тергеу комитетiнiң басшы және қатардағы құрамының адамдары қатарынан шыққан мүгедектер;

      4) әскери қызметтен өту кезiнде жаралану, контузия, мертiгу, ауыруы салдарынан мүгедектiкке душар болған әскери қызметшiлер (мерзiмдi әскери қызметтегi әскери қызметшiлердi қоспағанда), қызмет мiндеттерiн атқару кезiнде жаралану, контузия, мертiгу, ауыруы салдарынан мүгедектiкке душар болған Қазақстан Республикасының iшкi iстер органдары мен бұрынғы Мемлекеттiк тергеу комитетiнiң қызметкерлерi қатарынан шыққан мүгедектер;

      5) себеп-салдарлық байланысы анықталған жағдайда төтенше экологиялық жағдайлар, соның iшiнде ядролық жарылыстар мен сынақтар кезiндегi радиациялық әсер етудiң салдарынан және/немесе олардың зардаптарынан болған мүгедектер жатады.
      Ескерту. 11-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының 1999.11.16. N 482 , 2002.03.21. N 308 , 2004.12.31. N 28 Заңдарымен (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi).

      12-бап. Мүгедектiгi бойынша жәрдемақының мөлшерi

      1. Осы Заңның 11-бабының 1), 1-1) және 3) тармақшаларында аталған мүгедектерге мүгедектiгi бойынша айлық жәрдемақы:
      бiрiншi топтағы мүгедектерге тиiстi қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгiленетiн 1,36 ең төмен күнкөрiс деңгейi (бұдан әрi - ең төмен күнкөрiс деңгейi);
      екiншi топтағы мүгедектерге - 1,06 айлық есептiк көрсеткiш;
      үшiншi топтағы мүгедектерге - 0,74 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      он алты жасқа дейiнгi мүгедек балаларға - 1,00 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      бала кезiнен бiрiншi топтағы мүгедектерге - 1,36 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      бала кезiнен екiншi топтағы мүгедектерге - 1,11 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      бала кезiнен үшiншi топтағы мүгедектерге - 0,87 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      он алтыдан он сегiз жасқа дейiнгi бiрiншi топтағы мүгедек балаларға - 1,36 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      он алтыдан он сегiз жасқа дейiнгi екiншi топтағы мүгедек балаларға - 1,11 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      он алтыдан он сегiз жасқа дейiнгi үшiншi топтағы мүгедек балаларға - 0,87 ең төмен күнкөрiс деңгейi мөлшерiнде тағайындалады.

      2. Осы Заңның 11-бабының 2) және 5) тармақшаларында аталған мүгедектерге мүгедектiгi бойынша айлық жәрдемақы:
      бiрiншi топтағы мүгедектерге - 1,61 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      екiншi топтағы мүгедектерге - 1,30 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      үшiншi топтағы мүгедектерге - 1,00 ең төмен күнкөрiс деңгейi мөлшерiнде тағайындалады.

      3. Осы Заңның 11-бабының 4) тармақшасында аталған мүгедектерге мүгедектiгi бойынша айлық жәрдемақы:
      бiрiншi топтағы мүгедектерге - 2,09 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      екiншi топтағы мүгедектерге - 1,49 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      үшiншi топтағы мүгедектерге - 1,00 ең төмен күнкөрiс деңгейi мөлшерiнде тағайындалады.

      4. Жұмыс iстейтiн жәрдемақы алушыларға мүгедектiгi бойынша жәрдемақы толық мөлшерiнде төленедi.

      5. Егер Орталықтан және жинақтаушы зейнетақы қорларынан берiлетiн жиынтық зейнетақы төлемдерiнiң мөлшерi мүгедектердiң тиiстi санаттары үшiн белгiленген мүгедектiгi бойынша айлық жәрдемақы мөлшерiнен кем болса, жәрдемақы төлеу зейнетақы төлемдерiне мүгедектердiң сол санаты үшiн белгiленген жәрдемақы мөлшерiне дейiн жеткiзiлген тиiстi қосымша төлемдер түрiнде жүргiзiледi.
      Ескерту. 12-бап жаңа редакцияда - Қазақстан Республикасының 2002.03.21. N 308 , өзгерту енгiзiлдi - 2003.01.09. N 382 , 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңымен, 2004.12.31. N 28 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi), 2005.12.15. N 101 (2006 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңдарымен.

3 тарау. Асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша жәрдемақы

      13-бап. Жәрдемақыны тағайындау шарттары

      1. Асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша жәрдемақы алуға, асыраушысы қайтыс болған отбасының еңбекке жарамсыз, оның асырауында болған мүшелерiнiң құқығы бар. Бұл орайда осы баптың 2-тармағының 3) тармақшасында аталған балалар мен адамдарға жәрдемақылар олар асыраушының асырауында болғандығына қарамастан тағайындалады.

      2. Отбасының еңбекке жарамсыз мүшелерi болып:

      1) Егер он сегiз жасқа толғанға дейiн мүгедек болып қалса, он сегiз жасқа толмаған және осы жастан асқан балалары (оның iшiнде асырап алған балалары, өгей ұлдары мен өгей қыздары), аға-iнiлерi, апа-сiңлiлерi және немерелерi есептеледi, бұл орайда аға-iнiлерi, апа-сiңлiлерi және немерелерi - егер олардың еңбекке жарамды ата-аналары болмаса, өгей ұлдары мен қыздары - егер олар ата-аналарынан алимент алмайтын болса есептеледi.
      Асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша жәрдемақы алуға құқығы бар кәмелетке толмағандар бұл құқықты өздерiн асырап алған кезде де сақтайды;

      2) егер зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңдарға сәйкес зейнеткерлiк жасына жетсе, әкесi, шешесi (оның iшiнде асырап алушылар), зайыбы, жұбайы;

      3) егер қайтыс болған асыраушысының 8 жасқа толмаған балаларын, iнiлерiн, қарындастарын немесе немерелерiн күтумен айналысса және жұмыс iстемейтiн болса, жасы мен еңбекке жарамдылығына қарамастан ата-аналардың немесе жұбайлардың бiреуi не атасы, әжесi, аға-iнiсi немесе апа-сiңлiсi;

      4) егер зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңдарға сәйкес зейнеткерлiк жасына жетсе және заң бойынша асырауға мiндеттi адамдары болмаса және өмiр сүру үшiн басқа қаражат көздерi жоқ болса, атасы мен әжесi есептеледi.

      3. Он сегiз жастан асқан бiлiм алушы азаматтардың асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша күндiзгi оқу нысанындағы жалпы орта, техникалық және кәсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi жүйеде, жоғары бiлiм беру жүйесiнде оқу орнын бiтiргенге дейiн, бiрақ жиырма үш жастан аспайтын шекте жәрдемақы алуға құқығы бар.

      4. Қайтыс болған адамның асырауындағы отбасы мүшелерi, егер олар оның толық асырауында болса немесе одан өздерi үшiн өмiр сүрудiң тұрақты және негiзгi қаражат көзi болған көмек алып тұрса, оның асырауында болған деп есептеледi.

      5. Ата-анасының екеуiнен де айрылған балаларға (тұлдыр жетiмдерге) тағайындалған жәрдемақылар олардың заңды өкiлiне (асырап алушыға, қамқоршысына) төленедi.

      6. Осы Заңның қайтыс болғандардың отбасына қатысты барлық ережелерi, егер бұл фактiлер сот тәртiбiмен белгiленген болса, тиiсiнше хабар-ошарсыз кеткендердiң немесе қайтыс болды деп жарияланғандардың отбасына да қолданылады.
      Ескерту. 13-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының 1999.11.16. N 482 , 2007.07.27. N 320 (қолданысқа енгiзiлу тәртiбiн 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

      14-бап. Жәрдемақы тағайындалатын кезең

      Асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша жәрдемақы қайтыс болған адамның отбасы мүшесi осы Заңның 13-бабына сәйкес еңбекке жарамсыз деп саналатын бүкiл кезеңге, ал "Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес зейнетақы төлемдерiн алуға құқық беретiн жасқа жеткен отбасы мүшелерiне өмiр бойына белгiленедi.

      15-бап. Отбасының барлық мүшелерiне бiр жәрдемақы
               тағайындау

      1. Асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша жәрдемақыға құқығы бар отбасының барлық мүшелерiне ортақ бiр жәрдемақы тағайындалады.

      2. Отбасы мүшесiнiң талап етуi бойынша оның жәрдемақы үлесi бөлiнедi және оған жеке төленедi.

      3. Жәрдемақының үлесiн бөлу оны бөлуге өтiнiш жасаған күннен бастап жүзеге асырылады.

      4. Асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша жәрдемақымен қамсыздандырылған отбасы мүшелерiнiң саны өзгерген кезде жәрдемақының мөлшерi жәрдемақыға құқығы бар отбасы мүшелерiнiң санына қарай тиiсiнше көбейтiледi немесе азайтылады.

      5. Отбасының мүшелерiнiң бiреуiне жәрдемақы төлеу тоқтатыла тұрған немесе жәрдемақы төлеудi тоқтата тұруға себеп болған жағдаяттар өткеннен кейiн оны төлеу қайта басталған жағдайларда да жәрдемақы мөлшерiн нақ солайша қайта қарау белгiленедi.

      16-бап. Асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша
               жәрдемақының мөлшерi

      1. Асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша айлық жәрдемақының ең жоғары мөлшерi отбасының барлық еңбекке жарамсыз мүшелерiне 1,61 ең төмен күнкөрiс деңгейi мөлшерiнде тағайындалады.

      2. Отбасының асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша айлық жәрдемақы алуға құқығы бар еңбекке жарамсыз бiр мүшесi болған кезде жәрдемақы 0,66 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      екеу болған кезде - отбасының барлық еңбекке жарамсыз мүшелерiне 1,14 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      үшеу болған кезде - отбасының барлық еңбекке жарамсыз мүшелерiне 1,41 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      төртеу болған кезде - отбасының барлық еңбекке жарамсыз мүшелерiне 1,50 ең төмен күнкөрiс деңгейi;
      бесеу болған кезде - отбасының барлық еңбекке жарамсыз мүшелерiне 1,55 ең төмен күнкөрiс деңгейi мөлшерiнде тағайындалады.
      Отбасының еңбекке жарамсыз алты және одан да көп мүшелерi болған кезде әрбiр мүшесiне арналған жәрдемақының мөлшерi 1,61 ең төмен күнкөрiс деңгейiнiң бiрдей үлесi ретiнде есептеледi.

      3. Ата-аналарының екеуiнен де айырылған жағдайда балаларға (тұлдыр жетiмдерге) айлық жәрдемақы әрбiр балаға 0,90 ең төмен күнкөрiс деңгейi мөлшерiнде, отбасының еңбекке жарамсыз өзге мүшелерiне - 0,41 ең төмен күнкөрiс деңгейi мөлшерiнде, бiрақ отбасының еңбекке жарамсыз барлық мүшелерiне 1,96 ең төмен күнкөрiс деңгейiнен аспайтын мөлшерде тағайындалады.

      4. Қызмет мiндеттерiн атқару немесе әскери қызметтен өту кезiнде қаза тапқан немесе жаралану, контузия, мертiгу, ауыруы салдарынан қайтыс болған әскери қызметшiлердiң, Қазақстан Республикасының iшкi iстер органдары мен бұрынғы Мемлекеттiк тергеу комитетi қызметкерлерiнiң отбасы мүшелерiне асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша айлық жәрдемақының мөлшерi отбасының еңбекке жарамсыз әрбiр мүшесiне 0,25 ең төмен күнкөрiс деңгейiне, бiрақ отбасының барлық мүшелерiне 1,96 ең төмен күнкөрiс деңгейiнен аспайтын мөлшерде көбейтiледi.

      5. Егер отбасының еңбекке жарамсыз мүшелерiнiң Орталық пен жинақтаушы зейнетақы қорларынан алатын жиынтық зейнетақы төлемдерiнiң мөлшерi асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша алатын айлық жәрдемақының мөлшерiнен кем болса, жәрдемақы төлеу зейнетақы төлемдерiне отбасының осы еңбекке жарамсыз мүшелерi үшiн белгiленген жәрдемақының мөлшерiне дейiнгi тиiстi қосымша төлем түрiнде жүргiзiледi.
      Ескерту. 16-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының 1999.11.16. N 482 , 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңымен, 2004.12.31. N 28 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi), 2005.12.15. N 101 (2006 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңдарымен.

4 тарау. Жасына байланысты жәрдемақылар

      17-бап. Жәрдемақыларды тағайындау шарттары

      Жасына байланысты жәрдемақы азаматтарға зейнетақы төлемдерiне құқығы болмаған жағдайда "Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгiленген жасқа жеткен кезде Орталықтан, жинақтаушы Зейнетақы қорларынан тағайындалады.
      Ескерту. 17-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi), 2005.12.15. N 101 (2006 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңдарымен.

      18-бап. Жасына байланысты әлеуметтiк жәрдемақының
               мөлшерi

      1. Жасына байланысты айлық жәрдемақы 0,50 ең төмен күнкөрiс деңгейi мөлшерiнде тағайындалады.
      2. (алып тасталды)
      Ескерту. 18-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының 2005.12.15. N 101 (2006 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңымен.

5 тарау. Қорытынды және өтпелi ережелер

      19-бап. Халықаралық шарттар

      Егер Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгiленсе, халықаралық шарттың ережелерi қолданылады.

      20-бап. Мемлекеттiк кепiлдiктер

      1. 1998 жылғы 1 қаңтарға дейiн қолданылып келген заңдар бойынша әлеуметтiк зейнетақылар, мүгедектiгi бойынша және асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша зейнетақылар тағайындалған адамдарға 1998 жылғы 1 қаңтардан бастап бюджет қаражаты есебiнен 1998 жылғы 1 қаңтарға дейiн iс жүзiнде алып келген зейнетақыларының мөлшерiнен кем емес мөлшерде мүгедектiгi бойынша, асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша және жасына байланысты мемлекеттiк әлеуметтiк жәрдемақылар төленедi.

      2. Аталған жәрдемақыларды төлеу осы Заңда белгiленген тәртiппен жүзеге асырылады.
      Ескерту. 20-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi) Заңымен.

      21-бап. Қазақстан Республикасында мүгедектiгi бойынша,
               асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша және
               жасына байланысты берiлетiн мемлекеттiк
               әлеуметтiк жәрдемақылар туралы заңдарды
               бұзғаны үшiн жауаптылық

      Қазақстан Республикасында мүгедектiгi бойынша, асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша және жасына байланысты берiлетiн мемлекеттiк әлеуметтiк жәрдемақылар туралы заңдарды бұзғаны үшiн жауаптылық Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес белгiленедi.

      22-бап. Осы Заңның күшiне енгiзiлу тәртiбi

      Осы Заң 1998 жылғы 1 қаңтардан бастап күшiне енедi.

      Қазақстан Республикасының
      Президентi

18 сәуір, 2011 - 18:04 өзгертілді
ҚР тәуелсіздік жылдарындағы жетістіктері
Атаулы әлеуметтік көмек
АӘК есептеу бойынша онлайн калькулятор
Статусын тексеру
Қазақстанда іске асырылып жатқан үздік әлеуметтік жобалар
«Еңбек жолы» Республикалық конкурсы
Еңбек дағдыларын дамыту және жұмыс орындарын ынталаңдыру
ҰБЖ
Жаңа ұлттық қызметтер жіктеуіші